Danh mục tin tức

Những cảnh báo về ngộ độc Borax trong thực phẩm?

Borax (hàn the) có tên hóa học sodium borate decahydrate. Trong tự nhiên, bạn sẽ tìm thấy Borax ở đáy hồ nước mặn sau khi các hồ này cạn với tên hóa học là Natri tetraborate ngậm 10 phân tử nước Na2B4O7. 10H2O. Ngoài ra, theo Hán-Việt nó còn có tên gọi khác là Băng Sa, bồng sa, nguyên thạch...
Độc tính của Borax
- Có thể gây ngộ cấp tính, dẫn đến tử vong.
- Theo nghiên cứu cho thấy, borax gây ngộ độc mạn với con người nếu được dùng với liều lượng thấp kéo dài. Borax khi tích tụ trong cơ thể sẽ gây tổn thương gan và thoái hóa cơ quan sinh dục, gây tổn thương ruột, não và thận và ảnh hưởng tới đường tiêu hóa, giảm khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng.
- Phụ nữ có thai nếu ăn phải chất này nó sẽ đào thải qua sữa và rau thai, gây độc hại cho thai nhi, làm ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em, đặc biệt đối với trẻ em trong tuổi trưởng thành.
Thực phẩm chứa borax gây ngộ độc:
- Đưa borax vào sử dụng trong các phụ gia và gia vị thực phẩm, dễ gây nhiễm chéo hoặc dùng nhầm như là 1 gia vị, muối, mì chính, bột canh.
- Đặc biệt, rất dễ gặp borax có trong các thực phẩm truyền thống như giò, chả, bánh phu thê, bún, bánh phở...để tăng độ giòn dai và giúp bảo quản lâu.
- Borax dùng để bảo quản thịt gia súc, gia cầm và thủy hải sản.
Biểu hiện khi bị ngộ độc borax
Triệu chứng lâm sàng ngộ độc cấp:
- Sau khi ăn, uống phải chất borax từ 6-8 giờ sẽ có biểu hiện buồn nôn, nôn, ỉa chảy, có thể chảy máu đường tiêu hóa.
- Xuất hiện trên da những vết phát ban đỏ, da bong vảy, thường nặng nhất sau 3-5 ngày, có thể có ở lòng bàn tay, bàn chân, mông, miệng họng đỏ.
- Trạng thái thần kình cảm thấy lờ đờ, đau đầu, hôn mê, co giật, kích thích và thậm chí là tổn thương thần kinh.
- Hệ tim mạch xuất hiện mạch nhanh, gây tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim, sốc.
- Ngoài ra còn có biểu hiện mất nước, suy thận cấp, toan chuyển hóa, tổn thương đường hô hấp dưới, tổn thương gan, hạ thân nhiệt.
- Nặng nhất khi bị ngộ độc borax là gây tử vong, nạn nhân có thể chết sau 36 giờ
 Triệu chứng lâm sàng ngộ độc mạn tính:
- Những người nào bị Borax tích lũy trong cơ thể sẽ tạo ra cảm giác ăn không ngon, ngủ không yên, sụt kí. Trạng thái buồn nôn, tiêu chảy nhẹ, da mẩn đỏ, bị tróc da, rụng tóc. Nguy hiểm hơn là bị suy thận, xuất hiện những cơn động kinh co giật, da xanh xao, suy nhược tinh thần không hồi phục được.
Dựa vào yếu tố dịch tễ liên quan:
 Thông thường có tiền sử ăn uống một loại thực phẩm nào đó liên quan đến việc sử dụng hàn the như bún, bánh phở, giò chả...và có nhiều người liên quan đến bữa ăn đó và có dấu hiệu tương tự.
Dựa vào xét nghiệm
- Xét nghiệm định lượng borax trong máu
- Các xét nghiệm thông thường cần làm giúp chẩn đoán, điều trị và theo dõi: chức năng thận, tình trạng tim mạch, nước - điện giải, toan kiềm.
Những biện pháp phòng chống khi tiếp xúc với borax:
Tại nơi sở cứu, hãy đặt bệnh nhân nằm nghiêng đầu sang 1 bên và nằm ngửa cằm nếu có rối loạn ý thức. Sau đó, nhanh chóng gọi nhân viên y tế gần nhất và người khác hỗ trợ, sau đó đưa đi cấp cứu tại cơ sở y tế gần nhất.
Gây nôn: nếu mới ăn, uống xong trong vòng 1 giờ, còn tỉnh, hợp tác. Không gây nôn nếu sau hơn 1 giờ, không tỉnh, khó thở, co giật hoặc mệt nhiều. Hoặc cho bệnh nhân uống than hoạt  (dạng nhữ càng tốt) với liều 1g/kg cân nặng. Sau đó đem mẫu hóa chất bệnh nhân ăn uống đến bệnh viện để giúp chẩn đoán.
- Tại bệnh viện: Đảm bảo các chức năng về hô hấp, tuần hoàn ( co giật, suy hô hấp, loạn nhịp tim, tụt huyết áp ) thật ổn định trước khi áp dụng các biện pháp khác.
Loại bỏ chất độc qua đường tiêu hóa bằng cách rửa dạ dày cho bệnh nhân nếu bị ngộ độc trong vòng 6 giờ. Nếu bệnh nhân có biểu hiện co giật, suy hô hấp, rối loạn ý thức phải đặt nội khí quản và bơm bóng chèn trước rửa da dày. Dùng than hoạt trong trường hợp bênh nhân đến muộn hoặc đã rửa dạ dày. Nhuận tràng bằng sorbitol liều gấp đôi, cho cùng than hoạt.
 - Điều trị triệu chứng: Biện pháp điều trị hỗ trợ là quan trọng, không có thuốc giải độc đặc hiệu.
Nếu bệnh nhân có tăng phản xạ gân xương, để chống co giật cho bệnh nhân cần Diazepam tiêm bắp, theo dõi nếu phản gân xương tăng trở lại, tiêm nhắc lại. trường hợp nếu bệnh nhân đang co giật thì dùng thuốc đường tĩnh mạch, đồng thời kết hợp đảm bảo hô hấp, huyết áp của bệnh nhân khi tiêm. Tiêm Diazepam 5-10 mg/ lần vào tĩnh mạch, nếu sau 5-10 phút vẫn còn có giật tiêm 30 mg nhắc lại tĩnh mạch. Trường hợp nếu dùng diazepam mà vẫn không cắt được cơn co giật thì dùng Phenobarbita hoặc Thiopental với liều lượng 2mg/kg vào tĩnh mạch, duy trì truyền tĩnh mạch tùy theo tình trạng co giật. Kết hợp bóp bóng mask và oxi 100%, đặt nội khí quản, sau đó bóp bóng hoặc thở máy.
Khi bệnh nhân bị co giật cần đảm bảo đường thở thông thoáng. Tiến hành động tác ngửa đầu, nhấc cằm, hút đờm rãi, cho thở bình oxi, nếu cần bóp bóng qua mask với oxi 100%. Trường hợp nếu bệnh nhân có biểu hiện suy hô hấp, hãy đặt nội khí quản, thông khí nhân tạo.
Chống tụt huyết áp cho bệnh nhân bằng cách truyền dịch NaCl 0,9 %, tốt nhất là đặt catheter tĩnh mạch trung tâm và truyền dịch theo áp lực tĩnh mạch trung tâm. Trường hợp vẫn chưa tăng được huyết áp cho bệnh nhân thì dùng vận mạch tiêm Dopamin 5 - 20 mcg/ kg/ phút, Noradrenalin 0,5 - 1 mcg/phút, hoặc Dobutamin.
Ngoài ra, cần theo dõi chức năng thận, gan. Nếu co giật nhiều, lượng nước tiểu ít dần, trở nên sẫm màu hoặc màu đỏ, CK> 1000UI/lit, truyền dịch, và dùng thuốc lợi tiểu đảm bảo bệnh nhân đái nhiều, tránh suy thận.
Chiến dịch phòng chống vấn nạn sử dụng borax:
- Tuyệt đối không đưa borax vào sử dụng trong chế biến thực phẩm. Các cơ quan ban ngành, chính quyền địa phương và người tiêu dùng tăng cường công tác tuyên truyền cho người sản xuất, kinh doanh hiểu về độc hại của borax để tự nguyện tự giác không dùng hàn the trong chế biến và bảo quản thực phẩm.
- Được biết, các nhà khoa học của Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam đã sản xuất được 1 loại phụ gia thực phẩm là 1 polymer sinh học ( PDP), từ nguyên liệu tự nhiên như vỏ tôm, cua, mai, mực, có thể thay thế borax trong sản xuất chế biến.
- Tăng cường kiểm tra, thanh tra để phát hiện việc sử dụng borax the trong thực phẩm và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
- Thắt chặt khâu kiểm soát các đường dây nhập lậu qua biên giới và buôn bán ở các chợ.
- Tiếp tục nghiên cứu về độc hại của hàn the và các chất thay thế hàn the
Theo nghiên cứu cho thấy, nguyên tố B và hàn the dùng để sản xuất một số hợp kim, thép chịu mài mòn, sản xuất thủy tinh, men sứ các trong công nghiệp. Người ta còn sử dụng borax làm sản phẩm diệt kiến và bảo quản đồ nội thất.
Trong thực phẩm, Bộ Y tế không cho phép sử dụng Borax. Mặt khác, Borax có tính sát khuẩn nhẹ , làm sản phẩm bột, cá thịt..trở nên dai nên một số nhà sản xuất ở Việt Nam cho vào thực phẩm để sản phẩm dai, giòn và kéo dài thời gian bảo quản, giữ màu tươi của thịt, cá.
 
 
 

Đối tác của Hacheco