Danh mục tin tức

Canxi -Yếu tố trung lượng thiết cho cây trồng

Canxi là kim loại màu xám bạc, mềm được điều chế bằng phương pháp điện phân từ fluorua canxi. Nó cháy với ngọn lửa vàng – đỏ và tạo thành một lớp nitrua che phủ có màu trắng khi để ngoài không khí. Nó có phản ứng với nước tạo ra hidro và hidroxit canxi.
Chúng ta thương ít nói đến dinh dưỡng canxi của cây, đó là thiếu sót có lý do. Đất thường chua và do ảnh hưởng của nhiểu nguyên nhân mà trong quá trình trồng trọt đất bị hóa chua, vì vậy thưởng phải bón vôi để khử chua. Bón vôi cải tạo độ chua đồng thời cũng đã cung cấp canxi.
Tuy vậy canxi là yếu tố dinh dưỡng rất cần cho cây. Canxi không phải là yếu tố cấu tạo, nhưng là thành phần của một số men hoặc kích thích hoạt động của các men: lipâz, esteraza, colinesteraza, arginaza, dehidrogenaza. Các men có quan hệ đến các quá trình trao đổi chất trong dịch bào. Canxi có tác động đối kháng với các yếu tố khoáng khác như kali, natri, magiê, tạo lập sự cân đối giữa các yếu tố. Canxi ảnh hưởng đến sự hình thành rễ và mầm non, ảnh hưởng đến sự hút chất dinh dưỡng hút nước và tạo sinh khối mới.
Các loại cây có yêu cầu pH rất khác nhau. Người ta phân biệt cây trồng thành ba nhóm:
Nhóm cây chịu chua và cây ưa chua, thích pH<5 có khoai tây, khoai lang, lúa mì đen, lúa mạch, thuốc lá, chè, cà phê, ca cao, điều, lúa, hoa hải đường, hoa trà, cao su.
Nhóm cây ưa trung tính như lúa mì, ngô, các loại đậu đỗ, lạc, bông.
Nhóm cây ưa kiềm: củ cải, đại mạch, đậu cô ve, đậu đỏ
 
Đối với cây ưa trung tính và ưa kiềm, cải tạo độ chua thích hợp cho cây cũng là cung cấp canxi cho cây.
Vấn đề bón canxi như là phân bón được đặt ra ở hai trường hợp sau đây:
- Cây ưa chua và chịu chua
- Các cây ưa kiềm trồng trên đất kiềm do natri
Đối với cây chịu chua và cây ưa chua, cần giữ độ chua thích hợp trong trường hợp đó cung cấp canxi với lượng ít rất cần thiết để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng của cây.
Nhu cầu đó đặc biệt quan trọng khi cây còn non. Nếu thiếu canxi vào thời kỳ này búp cây không phát triển hiện tượng búp mù. Trong trường hợp này canxi được cung cấp bằng CaO hoặc canxi cacbonat bón với lượng ít trước lúc gieo hạt.
 
Vai trò của canxi Canxi trong cây:
 
* Hàm lượng Canxi trong cây:
- Cây hấp thụ Canxi trong đất dưới dạng Ca2+.
- Nồng độ Ca cho nhu cầu của cây trồng từ 0,1% - 5,0% của trọng lượng chất khô.
- Canxi trong rễ thường cao hơn lượng cây cần hút.
- Cây hút Ca2+ được bởi các đầu rễ non.
 
* Tác dụng của canxi:
- Kích thích rễ và lá cây phát triển.
- Hình thành các hợp chất cấu thành màng tế bào, làm cây trở nên cứng cáp.
- Giúp làm giảm hàm lượng đạm Nitrat trong cây.
- Tăng cường hoạt tính của một số hệ thống men trong cây.
- Trung hòa các axit hữu cơ trong cây
- Rất cần thiết cho sự phát triển của hạt đậu.
- Tăng cường sự phát triển của bộ rễ, kích thích hoạt động của VSV, hút các nguyên tố dinh dưỡng khác.
- Điều tiết mạnh mẽ quá trình trao đổi chất và sinh lý của tế bào.
- Cầu nối trung gian giữa các thành phần hóa học của chất nguyên sinh
- Duy trì cân bằng cation – anion trong tế bào.
- Hạn chế sự xâm nhập của cation K+,  Mg2+,  Na+, NH4+ vào tế bào, là yếu tố chống độc cho cây.
- Làm giảm tính thấm nước cuả màng tế bào, tính hút nước của cây mà lại tăng sự thoát hơi nước.
 
Sự thiếu canxi đối với cây trồng
 
- Tế bào bị hủy hoại, rễ, lá, và các phần khác của cây đều bị thối và chết.
- Hiện ra trước tiên là đầu lá và mép lá bị hóa trắng sau hóa đen rồi phiến lá bị uốn cong và xoắn lại, cấu trúc của màng sinh chất và màng các bào quan bị hư hại canxi
 
- Thể hiện ra trong các mô non đang phân chia và hệ rễ bị hư hại.
 
- Tế bào đang phân chia không hình thành được vách tế bào mới.
- Xuất hiện các tế bào nhiều nhân đặc trưng đối với mô nhân sinh thiếu canxi.
 
- Tăng sự xuất hiện rễ phụ và lông hút, rễ sinh trưởng chậm
 
Các sản phẩm cung cấp canxi:
 
- Đá vôi nguyên chất 54,7 – 56,1% CaO
- Đá vôi lẫn dolomit 42,4 – 54,7% CaO
- Đá vôi dolomit hóa 31,6 – 42,4% CaO
- Thạch cao 56% CaO
- Vỏ sò, ốc, san hô 40% CaO
- Superphosphate 18 – 21% Ca
- Triple Superphosphate 12 – 14% Ca
Đơn vị tính hàm lượng canxi là %Ca, %Cao, %CaCO3
 
Canxi trong đất:
 
* Hàm lượng Canxi trong đất:
- Nồng độ Canxi của bề mặt đất là 3,64% và thay đổi tùy theo loại đất.
- Canxi trong đất tồn tại dưới dạng các khoáng nguyên sinh.
- Canxi trong đất có thể mất đi do thoát thủy, VSV hấp thụ, hấp thu xung quanh các phần tử sét, tái kết tủa dưới dạng Ca thứ sinh.
* Tác dụng của canxi:
- Giảm độ chua trong đất, giảm sự gây độc của Mn, Fe, Cu, Al (nếu hàm lượng cao).
- Rất cần thiết đối với vi khuẩn cố định đạm.
- Tỉ số Ca/tổng số cation từ 0,1 – 0,15 thích hợp cho sự phát triển của rễ cây bông.
 
 
Vai trò của vôi (CaCO3) trong quá trình cải tạo đất:
 
 
* Các phản ứng vôi trong đất:
* Phản ứng của vôi với nhóm acid carboxylic trong chất hữu cơ.
                                            RCOO]
2R – COOH + CaCO3          =    Ca2+ + H2O + CO2
                                            RCOO]
- Nếu đất ít chua, bicarbonate có thể tạo thành sau khi bón vôi
                                            RCOO]
2R – COOH + CaCO3        =     Ca2+ + 2H2CO3 + Ca2+
                                            RCOO]
* Phản ứng với Al3+ trên khoáng sét, làm giảm độ độc của nhóm
2Al3+ -Keo đất + 3CaCO3   =     2Al(OH)3   + 3Ca2+ -Keo đất + 3H2O + 3CO2
* Trung hòa độ chua của đất
[KĐ]-2H + CaCO3   =     [KĐ]-Ca  + H2O  +  CO2
H2CO3 + CaCO3      =    Ca(HCO3)2
* Khử được tác hại của đất mặn
[KĐ]-2Na + CaSO4     =    [KĐ)-Ca  + Na2SO4
Rửa trôi
Biện pháp bón vôi:
- Bón vôi thường hiệu quả cao nhất đối với dất chua và đất bạc màu.
- Ngoài tác dụng cải tạo hoá tính, lí tính của đất, tạo độ chua thích hợp cho sự phát triển bình thường của cây trồng và vi sinh vật có ích đồng thời còn bảo đảm cung cấp cho cây trồng một nguyên tố dinh dưỡng rất cần thiết.
Chu kỳ bón vôi
- Đất chua mặn, đất phèn bón 45 – 60 tạ/ha sang vụ 2 đã hết hiệu lực.
- Đất bạc màu bón 5,6 – 23 tạ/ha cũng chi bội thu được vụ 3.
- Đất phù sa cổ bón 12,5 –  50 tạ/ha hiệu lực còn đến vụ thứ 4.
► Tin liên quan: Canxi Nitrat - Ca(NO3)2

Đối tác của Hacheco